Testosteron bij vrouwen met PCOS

testosteron en pcos

Het mannelijk hormoon testosteron wordt vaak in één adem genoemd bij PCOS. Bij vrouwen met PCOS kunnen testosteronwaardes verhoogd zijn, wat klachten kan geven zoals overbeharing, acne en haaruitval. Wat is het verband tussen dit hormoon en PCOS en wat kun je eraan doen je testosteron te verlagen en klachten te verminderen?

Wat is testosteron? 

Testosteron is het mannelijk geslachtshormoon en één van de vele hormonen in het menselijk lichaam. Iedereen heeft het hormoon, man én vrouw. Het heeft invloed op de ontwikkeling van de geslachtsorganen en geslachtskenmerken zoals bijvoorbeeld schaamhaar. Daarnaast heeft het invloed op onder andere het libido, het humeur, de energiehuishouding en de spieropbouw. Het is van invloed op talgproductie (de bekende jeugdpuistjes zijn hieraan gelinkt) en het kan een rol spelen bij kaalheid.

Bij de man wordt testosteron voornamelijk in de geslachtsklieren aangemaakt, tot zo’n 70 procent. 30 procent wordt in de bijnieren aangemaakt, in totaal zo’n 7 mg per dag. Bij volwassen vrouwen wordt testosteron ook aangemaakt door de bijnieren, ongeveer voor 50 procent. De overige 50 procent wordt door de vrouwelijke geslachtsklieren (de eierstokken) geproduceerd, in totaal zo’n 1 tot 2 mg per dag. Bij onvolwassen vrouwen wordt er verhoudingsgewijs meer testosteron aangemaakt door de bijnieren.

testosteron en pcos

Hoe werkt het?

Testosteron is opgebouwd uit vetten. Het wordt in het bloed gebonden aan verschillende eiwitten: 2 tot 3 procent van het testosteron is vrij in het bloed aanwezig. Een percentage van 20 tot 40 procent van het testosteron is gebonden aan albumine (eiwit) en 60 tot 80 procent is zeer vast verbonden met het zogenaamde Sex Hormone-Binding Globulin (SHBG) (Slingeland Ziekenhuis Doetinchem. (z.d.)) Het gebonden testosteron wordt inactief door het bloed vervoerd voor andere functies in het lichaam.

Testosteron wordt gemaakt van cholesterol. Dit wordt in meerdere stappen omgezet met behulp van bepaalde enzymen (hulp-eiwitten). Deze enzymen zijn nodig om de ene stof in de andere stof om te kunnen zetten. Voor een goede testosteronhuishouding dienen deze enzymen allemaal voldoende aanwezig te zijn. Daarnaast wordt vrij testosteron opgevangen door receptoren zodat het kan worden toegelaten in de cel om zijn functie uit te oefenen. De gevoeligheid van deze receptoren spelen ook een rol bij de mate waarin testosteron kan worden opgevangen en hangt af van diverse factoren.

Wat is het verband tussen testosteron en PCOS?

PCOS (en andere stoornissen in vruchtbaarheid) kan samenhangen met de lage aantallen glutamine moleculen aan de receptoren die testosteron opnemen. Er hoeft dan niet per se veel testosteron in het bloed aanwezig te zijn, maar de gevoeligheid en de mate van opname is dan hoog. Dezelfde hoeveelheid testosteron als bij een gezonde vrouw kan dan bij een vrouw met PCOS voor problemen zorgen.

Toch zijn er ook veel vrouwen met PCOS die wel degelijk hogere testosteronwaardes hebben. De oorzaak hiervan is niet eenduidig, maar heeft samenhang met insulineresistentie (hierdoor kunnen eierstokken extra worden gestimuleerd om meer testosteron aan te maken), genen en mogelijk ook oestrogeendominantie (hier is mogelijk een link maar daar is nog onvoldoende over bekend). Als er sprake is van verhoogde testosteronwaardes (of andere androgenen zoals DHT, andostieendion of DHEA(S)) kan dit ook invloed hebben op het in stand houden van PCOS en de bijkomende hormonale disbalans: een vicieuze cirkel. 

Testosteron verlagen: wat kun je doen?

Hoe minder sprake er is van insulineresistentie, hoe minder negatieve invloed dit kan uitoefenen op de overmatige aanmaak van testosteron door de eierstokken. Een hogere gevoeligheid voor insuline kan invloed hebben op verbetering van testosteronwaardes. 

–> Indien je last hebt van insulineresistentie is het essentieel om dit aan te pakken, zodat de eierstokken minder worden gestimuleerd om testosteron aan te maken.

Het helpt dus niet voldoende om een supplement te nemen die de werking van androgenen tegengaan of om de pil of medicatie te nemen die een blokkerend effect hebben met betrekking tot de androgenen. Dit is symptoombestrijding. Het haalt wellicht een beetje druk van de ketel, maar het lost de dieper liggende verstoring (naar onze mening en in onze ervaring) niet op. Het helpt je niet naar een duurzame gezondheid, waardoor je in de toekomst andere klachten kunt verwachten. 

Bij PCOS wordt vaak gesproken over testosteron maar zoals gezegd zijn er ook andere androgenen zoals DHEA die verhoogd kunnen zijn. Wanneer DHEA verhoogd is, is dat vaak omdat de bijnieren worden gestimuleerd om dit extra aan te maken. Vaak komt dit door teveel stress (dit kan mentaal zijn maar is bij PCOS ook vaak fysiek).

–> Indien het niet testosteron maar DHEA is wat verhoogd is, is het essentieel om de stressbelasting te verlagen zodat de bijnieren minder worden gestimuleerd DHEA aan te maken.

Ook zijn voor het omzetten en vormen van hormonen zoals gezegd enzymen nodig. Deze enzymen werken (onder andere) onder leiding van mineralen. Wij zien in de praktijk dat veel vrouwen met PCOS onvoldoende mineralen binnenkrijgen en hierdoor niet alle enzymen hun functie goed uit kunnen voeren.

–> Mineraalrijke voeding of hoogwaardige, natuurlijke supplementen rijk aan mineralen kunnen je lichaam helpen om de juiste hormonen in de juiste verhouding aan te maken. 

PCOS en de daarmee gepaarde hormonale disbalans aanpakken begint met het in kaart brengen van je huidige situatie. Wil je hier direct mee aan de slag? Dan is de PCOS Scan wellicht iets voor je.

Bronnen:

  • Slingeland Ziekenhuis Doetinchem. (z.d.). Testosteron › Kenniscentrum Urologie Slingeland Ziekenhuis. Kenniscentrum Urologie. Geraadpleegd op 30 juni 2021, van https://urologie.slingeland.nl/kenniscentrum/behandelingen/testosteron/31/432
Deel dit artikel via
Facebook
WhatsApp
Email
Pinterest

Loes & Isabelle

Wij zijn Loes (links) en Isabelle (rechts) en samen runnen wij PCOS Platform. Na het krijgen van de diagnose PCOS zijn we beiden op zoek gegaan naar een oplossing voor de vervelende klachten en de disbalans die PCOS teweegbrengt. Inmiddels is Loes orthomoleculair therapeut en Isabelle hormoontherapeut en delen wij via PCOS Platform alle ins en outs over PCOS en wat je hieraan kunt doen. Want er is ontzettend veel wat je wél kunt doen bij PCOS – dat hebben we zelf ervaren en zien we honderden vrouwen in onze praktijk óók doen. Dat gunnen wij jou ook!

Loes & Isabelle

Wij zijn Loes (links) en Isabelle (rechts) en samen runnen wij PCOS Platform. Na het krijgen van de diagnose PCOS zijn we beiden op zoek gegaan naar een oplossing voor de vervelende klachten en de disbalans die PCOS teweegbrengt. Inmiddels is Loes orthomoleculair therapeut en Isabelle hormoontherapeut en delen wij via PCOS Platform alle ins en outs over PCOS en wat je hieraan kunt doen. Want er is ontzettend veel wat je wél kunt doen bij PCOS – dat hebben we zelf ervaren en zien we honderden vrouwen in onze praktijk óók doen. Dat gunnen wij jou ook!

Ook interessant om te lezen…

Algemeen

Hoe werkt de bloedsuikerspiegel?

De bloedsuikerspiegel geeft aan hoeveel glucose (suiker) er in je bloed circuleert. Het is een belangrijke indicator voor het reguleren van energie in het lichaam. Een te hoog of te laag bloedsuikerniveau kan problemen veroorzaken, vooral bij vrouwen met PCOS. …

Verder lezen
Algemeen

De lever en PCOS: alles wat je moet weten

De lever speelt een erg belangrijke rol bij PCOS. Waarom is dat zo? En wat betekent dit voor jou als vrouw met PCOS? Wij doken in het onderwerp. Onze bevindingen lees je hier.  Dit onderwerp en de volledige inhoud van …

Verder lezen
Behandeling

Alles over de DUTCH test bij PCOS: wanneer is het een uitkomst?

Misschien herken je het wel: je hebt PCOS en probeert je door middel van leefstijl- en voedingsaanpassingen beter te voelen. Maar wat je ook (goed) doet, na verloop van tijd lijkt je gezondheid niet meer te verbeteren. Op zo’n moment …

Verder lezen
Algemeen

Hoe werkt de bloedsuikerspiegel?

De bloedsuikerspiegel geeft aan hoeveel glucose (suiker) er in je bloed circuleert. Het is een belangrijke indicator voor het reguleren van energie in het lichaam. Een te hoog of te laag bloedsuikerniveau kan problemen veroorzaken, vooral bij vrouwen met PCOS. …

Verder lezen
Algemeen

De lever en PCOS: alles wat je moet weten

De lever speelt een erg belangrijke rol bij PCOS. Waarom is dat zo? En wat betekent dit voor jou als vrouw met PCOS? Wij doken in het onderwerp. Onze bevindingen lees je hier.  Dit onderwerp en de volledige inhoud van …

Verder lezen
Behandeling

Alles over de DUTCH test bij PCOS: wanneer is het een uitkomst?

Misschien herken je het wel: je hebt PCOS en probeert je door middel van leefstijl- en voedingsaanpassingen beter te voelen. Maar wat je ook (goed) doet, na verloop van tijd lijkt je gezondheid niet meer te verbeteren. Op zo’n moment …

Verder lezen
verleidingen weerstaan pcos
Leefstijl

Hoe zeg je nee tegen lekkernijen? Met deze tips weersta je de verleiding

Een tijdje geleden vroeg iemand mij: ‘Hoe zeg je nee tegen alle taart/chips/koekjes op je werk?’. Een goede vraag, en ik (Isabelle) liep hier ook regelmatig tegenaan. Verleidingen zijn er overal. Soms heb je ontzettend behoefte aan zoetigheid, andere keren …

Verder lezen

Gratis masterclass 'In 4 stappen van PCOS naar balans zodat je klachtenvrij door het leven kunt en je de kans op zwangerschap vergroot'

Gratis masterclass 'In 4 stappen van PCOS naar balans'

loes-isabelle