Wanneer je tussentijds bloedverlies hebt, ervaar je bloedverlies tussen je menstruaties door of ervaar je een bloeding die geen menstruatie is. Vaak horen we ‘ik herken me helemaal niet in PCOS want ik menstrueer juist de hele tijd’. Of, ‘ik heb wel regelmatige bloedingen, maar ik heb niet het idee dat ik een eisprong heb’. Tussentijds bloeden is bij PCOS een veelvoorkomende klacht. Hoe dit zit en wat hiervan de oorzaken zijn, zetten we in dit artikel voor je op een rij. Ook delen we hoe je er achter komt of er bij jou sprake is van tussentijds bloedverlies of niet.
Inhoud
- Wat is tussentijds bloedverlies?
- Het verschil tussen tussentijds bloedverlies en menstruatie
- Hoe kom je erachter of je een ovulatie hebt?
- Zelf weten wij maar al te goed hoe het is
- Oorzaken van tussentijdse bloedingen
- Vorm 1: tussentijds bloedverlies in de vorm van 'spotting'.
- Vorm 2: tussentijds bloedverlies als gevolg van en anovulatoire cyclus
- Vind de reden waarom je last hebt van tussentijds bloedverlies
- Heb je een kinderwens en wil je leren over hoe je jouw lichaam kan helpen te ovuleren?
De inhoud van dit artikel is ook besproken in drie podcastafleveringen.
Aflevering van 25 februari 2022 Wat is de oorzaak van tussentijdse bloedingen (bij PCOS)?
De aflevering van 30 januari 2024: S3#6 Hoe weet je of je ovuleert als je PCOS hebt?
En de aflevering van 14 februari 2025: S3 #19 Kun je menstrueren zonder eisprong? Over spotting, anovulatoire cyclussen en wat je kunt doen
Wat is tussentijds bloedverlies?
Tussentijdse bloedingen, zijn vaginale bloedingen buiten de menstruatieperiode. Het kan afkomstig zijn van je bovenste voortplantingsstelsel, zoals je baarmoeder, of je onderste voortplantingsstelsel, zoals je baarmoederhals of vagina. Veel vrouwen (met PCOS) kampen met tussentijds bloedverlies. Het kan in de praktijk heel vervelend zijn maar gelukkig is er veel aan te doen.
Het verschil tussen tussentijds bloedverlies en menstruatie
In een menstruele cyclus vindt normaal gesproken ongeveer halverwege een ovulatie (ander woord voor eisprong) plaats. Na de ovulatie volgt de luteale fase. In deze fase word je zwanger of deze fase eindigt in een menstruatie, die gepaard gaat met een menstruatiebloeding. Een bloeding is alleen een menstruatiebloeding als het een gevolg is van een ovulatie. Andere bloedingen zijn altijd vanuit een andere oorzaak.
Hoe kom je erachter of je een ovulatie hebt?
Bij een bloeding wil je (wat ons betreft) weten of er sprake is van een menstruatie of van een andere oorzaak die tot een bloeding leidt. Als je hormonale anticonceptie in de vorm van de pil gebruikt, kun je ervan uit gaan dat er geen ovulatie heeft plaatsgevonden en dat de bloeding die tijdens de stopweek plaatsvindt een onttrekkingsbloeding is als gevolg van de anticonceptie.
Als er geen sprake is van hormonale anticonceptie vinden wij het de beste methode om te onderzoeken of er sprake is van een menstruatie door je basale lichaamstemperatuur te meten. Dit is je temperatuur in rust die je het beste kunt meten direct na het ontwaken.
Na een eisprong gaat het corpus luteum (gele lichaam) progesteron aanmaken. Dit zorgt voor stijging in je basale lichaamstemperatuur dat je op kunt merken door consistent en secuur te meten vlak na het ontwaken. Als je hier meer over wilt leren kun je online meer lezen over de FAM methode. Ook wordt er in het boek ‘Taking charge of your fertility’ uitgebreid over gedeeld.
Let op: hoewel de FAM methode kan worden ingezet als anticonceptie, is dit bij PCOS geen betrouwbare keuze. De eisprong kan bij PCOS te onregelmatig plaatsvinden, waardoor ongewenste bevruchting bij de FAM methode makkelijker kan ontstaan.
Als het analyseren van de tempraturen geen duidelijkheid geeft of er sprake is geweest van een eisprong of niet, zou je dit kunnen combineren met ovulatietests, bloedonderzoek (via de huisarts) of en echo.
Ovulatietests zijn op zichzelf bij PCOS niet erg betrouwbaar omdat LH vaker verhoogd kan zijn bij PCOS. Echter kan het wel bevestigen of ontkrachten als er sprake is van twijfel op basis van ander onderzoek.
Conclusie: er zijn verschillende methodes om een ovulatie te detecteren, zoals het bijhouden van je temperatuur, ovulatietests, (bloed)onderzoek en een echoscopie.
Zelf weten wij maar al te goed hoe het is
Ik (Loes) heb helaas ook veel ervaring gehad met tussentijdse bloedingen, waar ik door PCOS Loving te leven vanaf ben gekomen. En door mijn basale lichaamstemperatuur te meten, kreeg ik veel meer rust en inzicht. Hierdoor wist ik waar ik stond op mijn weg naar hormonaal balans en wat er gebeurde in mijn lichaam. Ook ik (Isabelle) heb heel erg veel aan het tracken van mijn cyclus. Het is even wennen, in het begin vergeet je het weleens. Maar na een tijdje is het net zo ‘gewoon’ als tandenpoetsen.
Oorzaken van tussentijdse bloedingen
Er zijn nogal wat oorzaken die gerelateerd kunnen zijn aan tussentijdse bloedingen. Er zijn, vinden wij, twee verschillende vormen van tussentijdse bloedingen:
Vorm 1: tussentijds bloedverlies in de vorm van ‘spotting’.
Dit kan vlak voor een menstruatiebloeding optreden, tijdens de eisprong of tijdens een random moment en de hoeveelheid bloed en de duur van de bloeding kan verschillen. Er zijn een aantal onderliggende zaken die hier de oorzaak van kunnen zijn.
We bespreken graag een aantal van de vaker voorkomende oorzaken:
A. Hormonale anticonceptie
Spotting is vaak een bijwerking van hormonale anticonceptie. Denk hierbij aan de pil, het hormonale spiraaltje, het anticonceptie-implantaat en de anticonceptie-injectie. Deze anticonceptie rommelt met je natuurlijke hormoonhuishouding. Vooral wanneer je net start, stopt of al een lange tijd hormonale anticonceptie gebruikt, kan tussentijds bloedverlies voorkomen.
B. Zwangerschap
Ook kan spotting een symptoom zijn van een vroege zwangerschap. Ongeveer 1 op de 4 mensen ervaart spotting, meestal in zwangerschapsweek 5 en 8. Gelukkig is het meestal niets om je zorgen over te maken. Echter kan spotting ook wijzen op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of andere complicaties. We willen je natuurlijk niet onrustig maken maar wel adviseren we je om bij bloedverlies tijdens zwangerschap contact op te nemen met je behandelend arts.
C. Lichamelijke aandoeningen en infecties
Tussentijds bloedverlies kan ook worden veroorzaakt door infecties en fysieke veranderingen in het voortplantingsstelsel. Voorbeelden zijn vleesbomen, urineweginfecties, endometriose en seksueel overdraagbare aandoeningen(SOA’s).
D. Leeftijd
Jonge vrouwen die net met hun menstruatie beginnen, kunnen een onregelmatige cyclus hebben. Dit gebeurt meestal bij meisjes tussen de 10 en 15 jaar. Na verloop van tijd passen hormonen zich aan en zou het tussentijds bloedverlies moeten afnemen en verdwijnen. Ook bij relatief oudere vrouwen die richting de menopauze gaan, kan spotting voorkomen. Naarmate de menopauze nadert, worden de hormoonspiegels meer onvoorspelbaar.
E. Gewicht
Een zeer laag lichaamsgewicht kan hormonen beïnvloeden, waardoor de eisprong kan stoppen. Dit kan leiden tot één of meer gemiste menstruaties of tot een aandoening die (hypothalamische) amenorroe wordt genoemd. Overmatige lichaamsbeweging is ook gekoppeld aan (hypothalamische) amenorroe.
F. Schildklieraandoeningen
Zowel een onder- als overactieve schildklier kan ervoor zorgen dat je tussentijdse bloedingen ervaart. Wanneer er te veel of te weinig schildklierhormoon in het lichaam vrijkomt, kan het zijn dat je een lichte menstruatie hebt of dat er sprake is van tussentijds bloedverlies.
G. Stress
Wanneer je veel stress ervaart kan dit invloed hebben op hormonale balans. Dit kan veel onevenwichtigheden veroorzaken en spotting is hierbij geen uitzondering.
Conclusie: er zijn verschillende oorzaken die ten grondslag kunnen liggen aan tussentijds bloedverlies. Het is belangrijk dit door je huisarts te laten onderzoeken om uit te kunnen sluiten of gericht te kunnen behandelen.
Lees ook: Waarom stress de daadwerkelijke oorzaak van PCOS is en wat je eraan kunt doen.
Vorm 2: tussentijds bloedverlies als gevolg van en anovulatoire cyclus
Bij een anovulatoire cyclus doet het lichaam een poging om een eisprong te realiseren, maar lukt dit niet. Hormonen die hierbij een rol spelen proberen met elkaar samen te werken maar slagen er niet in om een eisprong te realiseren. Doordat de hormonen wel actief zijn, kan je het gevoel hebben dat er sprake is van een menstruatiecyclus.
Er kunnen klachten ontstaan die het gevolg zijn van de schommelende hormonen, zoals hoofdpijn, slaapklachten, vermoeidheid, een wisselende stemming en krampen in de onderbuik. De duur van een anovulatoire cyclus kan lijken op die van een normale menstruatiecyclus (28 tot 35 dagen) en de mate van bloedverlies kan gelijk zijn aan een menstruatiebloeding, maar ook lichter of juist zwaarder zijn.
Er is bekend dat bij PCOS de kans op een anovulatoire cyclus groter is. Ook kunnen factoren zoals stress, overmatig sporten, ondergewicht of overgewicht en te weinig eten een rol spelen in het ontstaan van anovulatoire cyclussen.
Conclusie: bij PCOS komt tussentijds bloedverlies als gevolg van een anovulatoire cyclus regelmatig voor. Er heeft dan wel een hormonale schommeling plaats gevonden, maar het lichaam is niet in staat gebleken een ovulatie te realiseren.
We adviseren je om altijd contact op te nemen met je behandelend arts voor duidelijkheid en eventuele uitsluiting.
Vind de reden waarom je last hebt van tussentijds bloedverlies
Het is allereerst belangrijk om te ontdekken of de bloedingen die jij ervaart menstruatiebloedingen zijn of tussentijdse bloedingen. Vaak genoeg maken wij in de praktijk mee dat vrouwen ons data sturen omtrent hun temperaturen, cervixslijm en ovulatietesten waar vanuit we niet kunnen zeggen dat er sprake is geweest van een ovulatie. Als vervolgonderzoek bij de huisarts en/of gynaecoloog of door middel van labtests die wij zelf in zetten in ons 1 op 1 traject vervolgens uitwijzen dat er echt geen ovulatie heeft plaats gevonden, is dit vaak ongewenst of vervelend nieuws.
Dit betekent namelijk dat de vrouw dacht te ovuleren en menstrueren, maar in werkelijkheid dus geen ovulatie heeft gehad (in ieder geval niet in de cyclus(sen) waar wij inzicht in hebben gekregen). Het kan ook zijn dat het zich afwisselt: sommige cyclussen hebben dan wel een eisprong en anderen niet.
Als je een actieve kinderwens hebt is het sowieso van belang dat er sprake is van een ovulatie, zodat bevruchting kan plaatsvinden. Maar ook zonder kinderwens is dat belangrijk, omdat een ovulatie erg belangrijk is voor een goede gezondheid en hormonaal balans en het veel inzicht geeft in waar je staat op het gebied van jouw gezondheid.
We raden je dan ook aan om de hierboven genoemde podcasts te luisteren en te starten met tracken van je cyclus als je dat nu nog niet doet 🙂
Als je last hebt van bloedverlies zonder dat er een ovulatie heeft plaatsgevonden is het naar onze mening sowieso belangrijk eventuele onderliggende oorzaken uit te laten sluiten, die hierboven zijn genoemd (A t/m G). Plan dus vooral een bezoek aan de huisarts, zodat hij/zij je verder kan helpen.
Conclusie: wij vinden het van grote meerwaarde je cyclus en lichaam zo goed mogelijk te leren kennen als je PCOS hebt en onderzoek te doen naar jouw tussentijdse bloedverlies. Zo weet je waar je staat op jouw pad naar balans en kun je hier zo goed mogelijk naar leven en handelen.
Lees ook: Eet je vaak genoeg?
Heb je een kinderwens en wil je leren over hoe je jouw lichaam kan helpen te ovuleren?
Als je na het lezen van dit artikel meer wilt leren over wat je kunt doen om je kans op zwangerschap te vergroten bij PCOS, is onze gratis masterclass Van PCOS naar Zwanger wellicht voor jou.
In deze masterclass:
- Leer je waarom PCOS je vruchtbaarheid kan verlagen en hoe dit werkt
- Ontdek je hoe je invloed kunt uitoefenen op je vruchtbaarheid bij PCOS
- Krijg je minimaal drie concrete acties die je direct daarna kan uitvoeren om je vruchtbaarheid te verbeteren
Schrijf je hier gratis in.
*Geen medisch advies
