Dit artikel is tot stand gekomen naar aanleiding van een verzoek die wij kregen van één van de vrouwen in onze online Community, waarin gevraagd werd of wij naar nieuw onderzoek rondom DCI en Myo Inositol konden kijken en onze visie over inositol te delen. DCI zou volgens de vrouw schadelijk zijn bij vrouwen met PCOS.
In dit artikel delen wij onze bevindingen naar aanleiding van het onderzoek.
Inhoud:
De inhoud van dit artikel gaat verder op een eerder artikel dat we over inositol hebben geschreven. Deze lees je hier.
De inhoud van dit artikel is ook te beluisteren als podcastaflevering:
Eerst even wat basisinformatie
Inositol is een stof die gezien wordt als B vitamine. Je kunt de inname van inositol verhogen door voeding op te zoeken die inositol bevat, wat een positief effect kan hebben op de totale hoeveelheid inositol in het lichaam. Een goede bron hiervan is orgaanvlees, zoals lever en nieren. Echter eten we dat tegenwoordig niet veel meer, al adviseren wij het eten van lever regelmatig in de PCOS loving leefstijl. Andere goede bronnen van inositol zijn fruitsoorten zoals sinaasappels, meloen en blauwe bessen. Ook is er een stof in voeding, genaamd ‘alfa-lactalbumine’ dat de opname van inositol in de darmen aanzienlijk kan verbeteren. Alfa lactalbumine is een onderdeel van wei-eiwit, te vinden in zuivel.
Er zijn echter ook voedingspatroon-gerelateerde factoren die de hoeveelheid inositol in het lichaam kan verlagen:
- Magnesiumtekort (wat we vaak zien in de praktijk)
- Laag natrium (wat we ook vaak zien door bewerkte voeding weg te gaan laten en de hoeveelheid zout dan vaak ook aanzienlijk afneemt)
- Cafeine, voornamelijk uit koffie
Ook van spijsverteringsklachten en insulineresistentie is bekend dat de hoeveelheid inositol in het lichaam lager kan worden. Het blijft dus belangrijk om een volwaardig PCOS Loving voedingspatroon te garanderen, om deze factoren te optimaliseren.
Wil je weten hoe? Dan is onze gratis masterclass In 4 stappen van PCOS naar hormonale balans, zodat je klachtenvrij door het leven kunt en je de kans op zwangerschap vergroot wellicht iets voor je.
Conclusie: inositol krijg je binnen vanuit voeding en is veel te vinden in orgaanvlees zoals nieren en lever en bepaalde fruitsoorten. Sommige factoren verlagen de hoeveelheid inositol in het lichaam.
Inositol is niet alleen gerelateerd aan insulineresistentie
In het eerdere artikel en de eerdere podcast over inositol gingen we vooral in op het verband tussen insulineresistentie en inositol. Echter worden er meerdere voordelen toegeschreven aan inositol, zoals het verbeteren van de stemming (doordat het invloed kan hebben op neurotransmitters), het verbeteren van de samenwerking tussen hormonen die nodig zijn voor een eisprong en het verbeteren van andere factoren die bij verstoringen van het metabolisme kunnen spelen, zoals een te hoge bloeddruk en een te hoog lichaamsgewicht.
Rondom insulineresistentie is het voor dit artikel belangrijk te beseffen dat er bij insulineresistentie hyperinsulinemie optreed. Dit betekent hoge waardes van insuline. Deze hoge waardes kunnen leiden tot verhoogd LH, een hormoon dat belangrijk is bij het realiseren van de eisprong maar die je niet teveel wilt hebben. Ook kunnen vanuit insulineresistentie en hyperinsulinemie androgenen verhogen (mannelijke hormonen) wat klachten kan verergeren. Daarnaast kan een verstoring in de functie van insuline SHBG verlagen. Dit is een eiwit dat geslachtshormonen zoals androgenen of oestrogenen kan binden en inactief kan maken, zodat het effect ervan kleiner wordt. Bij PCOS is het vaak wenselijk dat SHBG niet wordt verlaagd.
Als je hier meer over insulineresistentie wilt horen of lezen, raden we je aan de podcastaflevering over insulineresistentie te luisteren of het artikel dat we hierover hebben geschreven te lezen.
Conclusie: inositol is betrokken bij diverse processen die gerelateerd zijn bij PCOS, zoals insulineresistentie, de werking van neurotransmitters en de samenwerking tussen betrokken hormonen bij het realiseren van een eisprong.
Inzichten vanuit onderzoek
Kort gezegd is er de afgelopen jaren uit wetenschappelijk onderzoek meer bevestiging gekomen dat inositol een positief effect kan hebben bij PCOS.
Myo-inositol en DCI werken in het lichaam, afhankelijk van het type weefsel, met elkaar samen in een bepaalde verhouding. In bloedplasma is dit in een verhouding van 40:1, maar in follikelvloeistof van de eierstokken is deze verhouding 100:1 bij gezonde vrouwen.
Bij PCOS lijkt hier echter wat geks aan de hand: Polyscycteuze eierstokken laten volgens onderzoek zien dat er vaak sprake is van enerzijds een uitputting in myo-inositol en anderzijds een DCI overbelasting. De verhouding in follikelvloeistof zou bij PCOS hierdoor geen 100:1 zijn maar wel naar 0,2:1 kunnen gaan.
De omzetting van myo-inositol naar DCI is afhankelijk van een enzym, genaamd epimerase. Deze omzetting versneld bij hoge insulinewaardes, vermoeden onderzoekers. Bij insulineresistentie in het lichaam blijven de eierstokken in tegenstelling tot ander weefsel wél gevoelig voor insuline, en dus ook voor de hoge insulinewaardes die samengaan met insulineresistentie. Door insulineresistentie en de hierbij komende hoge insulinewaardes wordt het weefsel in de eierstokken sterk beïnvloed en dit kan onder andere als resultaat hebben dat de verhouding tussen myo en DCI uit balans raakt.
Een aantal onderzoeken geven aan dat de disbalans tussen myo en DCI en het hierbij komende relatieve tekort aan myo-inositol problemen kan geven. Ze noemen dat myo-inositol erg belangrijk is voor een goede werking van FSH, een ander hormoon naast onder andere LH die betrokken is bij de eisprong. Als er te weinig myo is, raakt volgens onderzoek de FSH-functie verstoord en kan dit leiden tot een verminderde eicelkwaliteit en mogelijk een verlaagde kans op een eisprong.
Zo werd er in meerdere onderzoeken opgemerkt dat bij vrouwen in een IVF traject die myo gingen gebruiken hierdoor minder FSH gerelateerde hormonen (recombinant FSH genaamd) moesten worden toegediend voor het stimuleren van de eierstokken. Myo inositol lijkt hier dus een positieve invloed te hebben op het realiseren van een eisprong.
Let op: Dit is dus belangrijk te beseffen als je in een fertiliteitstraject zit en myo-inositol wilt gaan gebruiken: als recombinant FSH hier niet op wordt aangepast kan dit hyperstimulatie veroorzaken.
Hiernaast lijkt myo-inositol ook het effect van metformine op de vruchtbaarheid te versterken, een medicijn dat kan worden ingezet bij PCOS.
In ons onderzoek viel ons op dat er zowel bewijs is voor het nemen van myo-inositol, als het nemen van DCI en ook voor het nemen van een combinatie van de twee. Er zijn onderzoeksresultaten die verbanden leggen tussen het nemen van alleen DCI en betere zwangerschapspercentages en meer ovulaties. Het BMI zou worden verlaagd, en daarnaast zouden ook LH, HOMA IR en androgenen zoals testosteron en DHEAS verlagen.
Ook wordt er gesproken over de DCI paradox: hoewel er bewijs is dat de verhouding tussen myo en DCI bij vrouwen met PCOS minder gunstig is dan bij gezonde vrouwen door het effect van insuline, wordt DCI ook geassocieerd met het tegengaan van insulineresistentie. En een verminderde insulineresistentie heeft weer een positief effect op de myo-dci verhouding (ten gunste van de myo). Vanuit deze paradox kun je dus zeggen dat er teveel DCI is bij vrouwen met PCOS, maar dat DCI in supplementvorm een positief effect kan hebben op relatief minder DCI.
Wij hebben het stukje over de DCI paradox ongeveer 15 keer moeten horen en lezen en goed moeten bestuderen voordat we het begreep, dus we snappen het als je dit niet gelijk volgt. En dat hoeft ook niet, want we merkten in ons onderzoek vooral op dat het bewijs voor het verhogen van de myo-inositol een stuk sterker staat wat ons betreft.
Toen we namelijk verder lazen, vonden we net zoals de vrouw die de vraag aan ons stelde onderzoeksresultaten die suggereerden dat het nemen van alleen DCI (en voornamelijk in hogere dosissen en/of voor een langere duur) geen goede resultaten oplevert bij PCOS. Het zou kunnen leiden tot menstruatie afwijkingen en verhoogde testosteronwaardes, wat PCOS en bijkomende klachten kan verergeren. Sommige onderzoeken zijn zelfs vroegtijdig afgebroken vanwege de hoeveelheid negatieve effecten van DCI bij de desbetreffende vrouwen. Deze gevolgen zouden samenhangen met dat DCI aromatase remt, waardoor androgenen kunnen ‘ophopen’. Dit citaat zegt bijvoorbeeld:
‘Omdat vrouwen met PCOS doorgaans hyperandrogenisme en een overmaat aan DCI in de eierstokken ervaren, kunnen ze last hebben van de ongunstige effecten van langdurige behandelingen met hoge doseringen DCI, waardoor de gezondheid van hun eierstokken wordt aangetast en hun androgeenoverschot wordt verergerd’.
We vonden veel meer positief bewijs voor toegenomen gezondheid bij PCOS bij het gebruik van myo-inositol of het nemen van een combinatie van myo/dci.
Op de markt vind je supplementen die een verhouding van 40:1 aanbieden, zoals het in bloedplasma wordt gevonden, maar of dit in supplementvorm ook de juiste verhouding is lijkt het laatste woord nog niet over gezegd. Wel wordt aangetoond dat myo op zichzelf al goede resultaten kan geven, maar een combi met DCI zou nog beter kunnen werken. Het voordeel van de combinatie wordt voornamelijk toegeschreven aan de verlaging van insulinespiegels door DCI. Wat de ideale verhouding zou moeten zijn, dient verder te worden onderzocht (en kan dus ook meer richting de 100:1 zijn).
Een van de onderzoeken zegt dan ook in dit citaat:
‘Omdat we weten dat de folliculaire verhoudingen 100:1 zijn, we het effect van het enzym epimerase op de snelle uitputting van MYO tot DCI bij vrouwen met PCOS kennen en er goede resultaten zijn behaald met lage doses, lijkt het passend om voor te stellen dat er verdere studies moeten worden uitgevoerd om de impact van verhoudingen groter dan 40:1 (tot 100:1) bij de behandeling van PCOS te evalueren.’
Nog even een opmerking over vrouwen zonder insulineresistentie:
Hoewel inositol in één adem wordt genoemd met insulineproblematiek, wordt in onderzoek ook aangetoond dat het verbeteren van de inositolverhouding bij vrouwen zonder insulineresistentie ook een positief effect kan hebben omdat ook bij de afwezigheid van insulineresistentie de eierstokken bij PCOS ‘hypergevoelig’ zouden zijn voor insuline, en hierdoor heftiger reageren dan gezonde eierstokken op normale insulinewaardes in het bloed. Dat kan vervolgens resulteren in tot vier keer meer DCI in verhouding tot myo dan bij gezonde vrouwen. Met andere woorden: ook als er geen sprake is van insulineresistentie kan je baat hebben bij inositol volgens de geraadpleegde onderzoeken.
Conclusie: hoewel er onderbouwing te vinden is voor zowel DCI, myo-inositol als een combinatie, lijken er steeds meer aanwijzingen te zijn dat DCI op termijn risico’s met zich mee kan brengen als het wordt gebruikt als supplement. Myo-inositol heeft meer positieve onderzoeksresultaten zonder de risico’s, en een combinatie tussen DCI en myo-inositol lijkt ook voordelen te kunnen bieden voor vrouwen met PCOS. Echter is voor de ideale verhouding tussen myo-inositol en DCI verder onderzoek nodig.
Lees ook: insulineresistentie bij PCOS + 3 dingen die je eraan kunt doen
Onze conclusies en overdenkingen
Wij zijn naar aanleiding van ons onderzoek ook van mening geraakt, net als de vrouw die ons de vraag had gesteld, dat het gebruik van alleen DCI (dus niet in combinatie met myo) het risico met zich mee brengt dat het PCOS verergert. Wij zouden dit dan zelf ook niet los nemen en niet adviseren aan de vrouwen met PCOS die wij begeleiden, wat wij overigens ook nog nooit hebben gedaan.
Daarnaast zijn wij in tegenstelling tot onze mening over DCI wel positiever geworden over de mogelijkheden die myo-inositol en een combinatie van myo en DCI kunnen bieden op het gebied van gezondheid en hormonaal balans bij PCOS. De onderzoeksresultaten waren wat ons betreft overtuigend genoeg, doordat alle onderzoeken tezamen 700+ vrouwen betrof en er ook sprake was van meta-analyses (dit is een vorm van onderzoek dat vrij goed staat aangeschreven), waarvan één meta analyse ook de kracht van myo-inositol in combinatie met lage doseringen DCI onderstreepte.
Ook noemde geen van de onderzoeken risico’s bij het gebruik van myo-inositol en lezen we hier online tot nu toe ook weinig over. Wel kunnen wij ons voorstellen dat als er bij jou relatief veel oestrogeen-gerelateerde klachten spelen zoals PMS of PMDD, myo-inositol wel voor een toename van klachten kan zorgen omdat het aromataseproces kan worden versneld. Echter is dit een aanname en overdenking van ons, hier hebben we geen wetenschappelijk bewijs voor of iets over gelezen in mijn onderzoek. Wij zouden in ieder geval extra voorzichtig zijn als je weet dat oestrogeendominantieklachten bij jou spelen.
Het viel ons daarnaast in ons onderzoek op dat er herhaaldelijk werd genoemd dat maatwerk erg belangrijk is wat betreft de verhouding van myo-inositol ten opzichte van DCI, en überhaupt om een positief effect van inositol te bewerkstelligen. Ook noemde één van de onderzoeken dat het type PCOS dat je hebt van invloed kan zijn op het effect van inositol, waarbij specifiek werd genoemd dat er bij vrouwen met relatief lagere androgeenwaardes minder voordelen leken te zijn bij het inzetten van inositol.
Daarbij zien we dit natuurlijk vaker in de praktijk: er zijn veel verschillende interventies die kunnen helpen bij PCOS en het effect ervan kan sterk wisselen van vrouw tot vrouw. PCOS is een complex syndroom met verschillende verschijningsvormen en bijkomende verstoringen, wat allemaal mee kan spelen in de aanpak ervan.
Persoonlijk denken wij dat het onderzoek sterk heeft onderstreept hoe groot het belang van het tegengaan van insulineresistentie is in deze context, om het enzym epimerase dat myo naar DCI omzet te remmen en de verhouding tussen myo en DCI weer te kunnen herstellen. Insulineresistentie tegengaan doe je in onze ogen het beste door een volledige aanpak op het gebied van voeding en leefstijl, waar we je alles over kunnen leren in ons online programma de PCOS Balans Formule. Insulineresisentie is onwijs goed te beïnvloeden gelukkig.
En tot slot: we lazen dat sommige onderzoeken zelfs beweren dat het effect van inositol gelijk is aan of hoger is dan clomifeen (ook wel bekend als Clomid, wat wordt ingezet in fertiliteitstrajecten om een eisprong te realiseren). Best een bold statement wellicht, maar het maakt onderzoeken naar wat inositol voor jou kan doen wel echt interessant denk ik.
Conclusie: nieuw onderzoek lijkt te onderstrepen dat insulineresistentie tegengaan bij PCOS en het gericht inzetten van myo-inosititol, kan helpen om de hormoonbalans te verbeteren, de kans op een eisprong te vergroten en de eicelkwaliteit te verbeteren. DCI kan in samenwerking met myo-inositol een rol spelen, maar alleen DCI wordt afgeraden voor langere periodes en hogere doseringen. Wij raden aan je hierin te laten begeleiden en jouw persoonlijke situatie zo volledig mogelijk mee te nemen bij het onderzoeken of een inositolsupplement voor jou kan werken.
Wil je meer weten over wat er nu precies gebeurt bij PCOS, de werkelijke oorzaak van PCOS en hoe je PCOS kunt aanpakken met voeding en leefstijl? Dan is onze gratis masterclass In 4 stappen van PCOS naar hormonale balans, zodat je klachtenvrij door het leven kunt en je de kans op zwangerschap vergroot wellicht iets voor je.
Gebruikte bronnen
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0015028211007862
- https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09513590.2023.2301554#abstrac
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S104327602030031X
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9821166/
- https://open.spotify.com/episode/4fwutOjFVAuvqfPXswc4u1?si=Op1xAe6ST3CVAhOZqPhsrQ&nd=1&dlsi=0e79b40ad4f243a6
- https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:000340200300004
- https://www.mdpi.com/1422-0067/24/7/6296
De informatie in dit artikel is op geen enkele wijze bedoeld ter vervanging van medisch advies. Het is geen informatie om een diagnose mee te stellen of PCOS medisch te behandelen. Werk altijd met een medisch professional en raadpleeg altijd het advies van jouw behandelend arts voordat je start met het aanpassen van jouw voeding en/of leefstijl en/of voordat je start met het gebruik en/of wijzigen van supplementen.
