Gratis masterclass 26 en 28 februari

In 4 stappen van PCOS naar hormonale balans

Gratis masterclass 26 en 28 februari In 4 stappen van PCOS naar hormonale balans

Hoe werkt de bloedsuikerspiegel?
Isabelle & Loes
24 november 2023

De bloedsuikerspiegel geeft aan hoeveel glucose (suiker) er in je bloed circuleert. Het is een belangrijke indicator voor het reguleren van energie in het lichaam. Een te hoog of te laag bloedsuikerniveau kan problemen veroorzaken, vooral bij vrouwen met PCOS. Meer over de bloedsuikerspiegel lees je in dit artikel.

Deze informatie is ook te beluisteren in de volgende podcast, waarin we nog veel dieper ingaan op dit onderwerp:

Waar komt je energie vandaan? 

Voordat we duiken in de complexiteit van de bloedsuikerspiegel, is het goed om te weten waar je energie precies vandaan komt. Energie is immers de drijvende kracht achter alle processen in ons lichaam.

Stap 1: Voeding = energie

Het ligt misschien voor de hand, maar voeding speelt hierin de grootste rol. Je lichaam zorgt ervoor dat voedsel wordt afgebroken en omgezet in energie, waardoor belangrijke lichaamsprocessen kunnen plaatsvinden. 

Stap 2: De spijsvertering

Om deze energie uit voeding op te nemen, wordt het verteerd in de spijsvertering. De spijsvertering bestaat uit veel fases en meerdere organen zijn betrokken, zoals de mond, de maag en de darmen. In de darmen wordt voedsel tot kleine deeltjes verteerd die vervolgens via de darmwand in het bloed worden opgenomen.

Stap 3: De lever

Als deze voedingsstoffen door de dunne darm zijn opgenomen, gaan ze via het bloed naar de lever. De lever filtert en controleert deze voedingsstoffen. Goede voedingsstoffen mogen door, gifstoffen worden zoveel mogelijk tegengehouden en afgebroken.Van hieruit verlaat het bloed de lever en komt het in andere delen van het lichaam terecht. Bloed dat de lever uitgaat, is rijk aan voedingsstoffen die afkomstig zijn uit voeding. Een van die voedingsstoffen is ‘suiker’. En daar gaan we in dit artikel vooral op in.

Lees ook: De lever en PCOS: alles wat je moet weten

Wat is de bloedsuikerspiegel?

De hoeveelheid suiker in het bloed is af te lezen aan de bloedsuikerspiegel. Hoe hoger die is, hoe meer suiker in de vorm van glucose het bloed bevat. Het lichaam geeft de voorkeur aan glucose om te gebruiken als energiebron. Hierdoor fluctueert de bloedsuikerspiegel: na het eten wordt het hoger, en na het verbruiken van energie wordt het lager. Die schommelingen zijn normaal (en essentieel), zolang de waarden maar binnen de norm blijven. 

Van insuline naar energie

Het lichaam gebruikt dus de (bloed)suiker om energie te maken. Glucose kan echter niet zomaar in de cellen worden opgenomen, maar moet eerst langs receptoren die op de cellen zitten. Daarvoor heeft het insuline nodig. De cel gaat als het ware ‘open’ als het hormoon insuline aan de receptor koppelt. Insuline wordt gemaakt door de alvleesklier en is samen met glucagon, dat ook is gemaakt door de alvleesklier, erg belangrijk om de bloedsuikerspiegel te reguleren.

In die ‘geopende’ cel ondergaat glucose een proces genaamd dissimilatie. Hierbij wordt glucose omgezet in energiedeeltjes waar het lichaam dus energie van krijgt. Deze deeltjes worden ook wel ATP genoemd. 

Wat gebeurt er bij een lage bloedsuikerspiegel?

Als de glucosedeeltjes vanuit het bloed worden opgenomen in cellen, neemt de hoeveelheid glucose in het bloed af. De bloedsuikerspiegel wordt dus lager. Hier is nog niks aan de hand, maar bij een dreigend lage bloedsuikerspiegel (ondergrens van 4 mmol), gaat het lichaam aan het werk om de bloedsuiker te laten stijgen. Als je dan geen koolhydraten eet, zal je lichaam een beroep doen op bepaalde processen om de bloedsuikerspiegel op peil te houden.

Glycogeen reserves

Als eerste mobiliseert het lichaam opgeslagen glucose, glycogeen genaamd, via de hormonen adrenaline en glucagon. Hierdoor stijgt de bloedsuikerspiegel. Deze reserves zijn vooral te vinden in de spieren en lever en voorzien het lichaam snel van energie. In totaal heb je tussen de 350 en 500 gram glycogeen, wat gelijk staat aan ongeveer 2000 calorieën. 

Dit moet je weten over glycogeen: 

  • De totale hoeveelheid glycogeen die je kunt opslaan, is afhankelijk van de hoeveelheid spierweefsel die je hebt en de gezondheid van je lever. Hoe meer spiermassa, hoe meer glycogeen je bijvoorbeeld kunt opslaan. Dit is gunstig, want hoe meer glycogeen, hoe beter je lichaam in staat is om energie op te slaan voor later gebruik.
  • De locatie van het opgeslagen glycogeen beïnvloedt het gebruik ervan: glycogeen opgeslagen in spiermassa dient voornamelijk als energiebron voor de spieren, terwijl glycogeen opgeslagen in de lever wordt aangesproken wanneer energie nodig is voor andere lichaamsdelen, zoals de hersenen.
  • Om je een beeld te geven: met een gemiddelde hoeveelheid glycogeen kun je ongeveer 1,5 uur intensieve inspanning leveren. Hoe lang je energie kunt putten uit je glycogeenvoorraad hangt af van de hoeveelheid energie die je verbruikt en jouw totale hoeveelheid opgeslagen glycogeen. Tijdens slaap kun je dus bijvoorbeeld langer profiteren van glycogeen dan tijdens intensieve lichamelijke activiteit.
  • Opvallend is dat veel vrouwen denken dat ze bij aanvang van een dieet snel gewicht verliezen. In werkelijkheid daalt vaak alleen de glycogeenvoorraad, zeker bij koolhydraatarme diëten. Elke gram glycogeen trekt namelijk ook een paar gram vocht aan, wat een tijdelijke daling op de weegschaal veroorzaakt. Dit gewichtsverlies is dus geen vetverlies, maar eerder vocht. Een beetje misleidend, vinden wij. Wanneer je meer koolhydraten eet, kan het lijken alsof je plotseling aankomt doordat de glycogeenvoorraad weer herstelt. 

Gluconeogenese

Samengevat: Na het verteren van voedsel gebruikt het lichaam eerst direct beschikbare glucose in het bloed. Als dit op is, schakelt het over naar de glycogeenwaardes. Maar wanneer óók glycogeen uitgeput raakt, komt het proces van gluconeogenese in actie.

Dit moet je weten over gluconeogenese:

  • Bij dit proces worden aminozuren (eiwit) en vetten omgezet in glucosedeeltjes om de bloedsuikerspiegel weer op peil te brengen. 
  • Deze energiebron is groter dan de glycogeenreserve (omdat er veel eiwit en vet in het lichaam is) en is dus minder snel uitgeput. Dit zorgt ervoor dat het lichaam langer zonder eten kan. 
  • De omzetting van eiwit en vet naar glucose is alleen een stuk trager dan de snelle omzetting van glycogeen naar glucose.

Conclusie

Dus, verschillende processen werken samen om de bloedsuikerspiegel op het gewenste niveau te houden: directe glucose uit voeding, semi-directe glucose uit glycogeen en glucose verkregen uit vetten en eiwitten via gluconeogenese.

Nu denk je misschien: wat betekent dat voor mij? PCOS wordt vaak in verband gebracht met bloedsuikerproblematiek en dan met name met insulineresistentie. Hoe dat precies zit, lees je verder in dit artikel

Bronnen

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6019055/

https://www.mlds.nl/spijsvertering/wat-is-je-spijsvertering/#:~:text=Als%20de%20voedingsstoffen%20door%20de,de%20poortader%20naar%20de%20lever.

https://www.webmd.com/a-to-z-guides/what-is-glycogen#:~:text=Glycogen%20serves%20as%20an%20energy,releases%20it%20into%20your%20blood.

https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/gluconeogenesis#:~:text=Publisher%20Summary,of%20carbohydrate%20derived%20structural%20components.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560564/#:~:text=Catecholamines%2C%20particularly%20norepinephrine%2C%20are%20the,and%20calcium%2C%20also%20stimulate%20lipolysis.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6019055/

Isabelle & Loes

Isabelle & Loes

Isabelle Suurland (Hormoontherapeut) en Loes Reus (Orthomoleculair therapeut) zijn gespecialiseerd in PCOS en helpen vrouwen op een natuurlijke manier af te komen van hun klachten en zo optimaal mogelijk vruchtbaar te zijn. Zelf hebben zij ook PCOS en weten ze maar al te goed hoe is het om met dit syndroom te leven.

Lees ook

error: De inhoud is beschermd!